เสาเข็ม & รากฐาน ที่ช่วยรับน้ำหนักอาคารทำหน้าที่ต่างกันยังไง ?

เมื่อพูดถึง “โครงสร้างบ้านหรืออาคาร” ส่วนที่สำคัญที่สุดคือส่วนที่เราไม่เห็นด้วยตา — นั่นคือ เสาเข็มและรากฐาน ทั้งคู่ทำหน้าที่รับน้ำหนักของอาคารให้มั่นคงแข็งแรง แต่รู้ไหมครับว่า จริงๆ แล้วทั้งสองอย่างนี้ มีหน้าที่ต่างกัน!
มาดูกันว่า “เสาเข็ม” และ “รากฐาน” มีบทบาทอะไรบ้าง และทำไมทั้งคู่ถึงขาดกันไม่ได้ 👇

⚙️ เสาเข็ม (Pile) คืออะไร?

“เสาเข็ม” คือโครงสร้างที่ฝังลึกลงไปในดิน มีหน้าที่ถ่ายน้ำหนักของอาคารลงสู่ชั้นดินแข็งที่อยู่ลึกใต้พื้นดิน เพื่อป้องกันการทรุดตัวของอาคาร

หน้าที่หลักของเสาเข็ม:

• รับน้ำหนักจากตัวอาคารและถ่ายลงดินชั้นล่างที่แข็งแรง

• ป้องกันการทรุดตัวไม่สม่ำเสมอ

• ช่วยเพิ่มความมั่นคงให้กับอาคารที่สร้างบนพื้นที่ดินอ่อน เช่น ดินริมคลอง ดินกรุงเทพฯ

ชนิดของเสาเข็มที่นิยมใช้:

• เสาเข็มตอก: ทำจากคอนกรีตหรือเหล็ก ตอกลงดินด้วยเครื่องจักร

• เสาเข็มเจาะ: ขุดหลุมแล้วเทคอนกรีตในที่ เหมาะกับพื้นที่ที่ไม่ต้องการแรงสั่นสะเทือน

🧱 รากฐาน (Foundation) คืออะไร?

“รากฐาน” คือส่วนของโครงสร้างที่อยู่ระหว่างตัวอาคารกับเสาเข็ม ทำหน้าที่กระจายน้ำหนักจากเสา คาน หรือผนัง ลงสู่เสาเข็มอย่างทั่วถึง

หน้าที่หลักของรากฐาน:

• รับน้ำหนักจากเสาและโครงสร้างด้านบน

• กระจายน้ำหนักไปยังเสาเข็มอย่างสม่ำเสมอ

• ช่วยยึดโครงสร้างทั้งหมดให้มั่นคงเป็นหนึ่งเดียว

ประเภทของรากฐาน:

• ฐานรากแผ่ (Spread footing): ใช้กับอาคารชั้นเดียวหรือพื้นที่ดินแข็ง

• ฐานรากเสาเข็ม (Pile foundation): ใช้คู่กับเสาเข็ม สำหรับอาคารขนาดใหญ่หรือพื้นที่ดินอ่อน

🏠 สรุปความต่างระหว่าง “เสาเข็ม” และ “รากฐาน”

⚠️ ทำไมถึงต้องให้วิศวกรเป็นคนออกแบบ?

เพราะโครงสร้างใต้ดินเป็นส่วนที่ “ซ่อมยากที่สุด” หากคำนวณผิดหรือเลือกเสาเข็มไม่เหมาะสม จะส่งผลต่อทั้งอาคารในระยะยาว การให้วิศวกรโยธาออกแบบและตรวจสอบตั้งแต่ต้นจึงเป็นสิ่งจำเป็นมาก

💡 สรุปง่าย ๆ

• เสาเข็ม: คือ “ขา” ของอาคาร ที่ถ่ายน้ำหนักลงดินลึก

• รากฐาน: คือ “เท้า” ของอาคาร ที่กระจายน้ำหนักจากตัวบ้านไปสู่เสาเข็ม

ทั้งสองส่วนนี้จึงต้องทำงานร่วมกัน เพื่อให้บ้านหรืออาคารของคุณ “มั่นคง แข็งแรง และปลอดภัยตลอดอายุการใช้งาน”